Nowe regulacje OZE w 2025 roku – co muszą wiedzieć przedsiębiorcy

Polski rynek odnawialnych źródeł energii (OZE) nie zwalnia, co wymusiło istotne zmiany prawne wchodzące w życie w 2025 roku. Nowe regulacje – zarówno krajowe, jak i unijne – mają ułatwić dalszy rozwój zielonej energetyki i dostosować zasady do rosnącej skali inwestycji oraz unijnych celów klimatycznych. Przyjrzyjmy się obszarom zmian istotnych dla firm planujących lub już wykorzystujących instalacje OZE.

Spis treści

1. Nowe zasady rozliczeń net-billing
2. Wprowadzenie prosumenta wirtualnego
3. Magazynowanie energii i bilansowanie zużycia – autokonsumpcja w centrum uwagi
4. Nowe obowiązki raportowe dla większych przedsiębiorstw

Nowe zasady rozliczeń net-billing 

W grudniu 2024 roku weszła w życie nowelizacja ustawy OZE, która zwiększyła opłacalność net-billingu. Wprowadzono współczynnik korekcyjny 1,23 (wartość energii oddanej do sieci jest mnożona przez 1,23), który zwiększy depozyt prosumencki, a tym samym obniży rachunki za prąd. Co więcej, nowe przepisy różnicują sposób rozliczeń w zależności od daty przyłączenia instalacji. Prosumenci, którzy uruchomili instalacje między 1 kwietnia 2022 roku a 30 czerwca 2024 roku, mogą wciąż zdecydować czy chcą pozostać przy cenach godzinowych (RCE) czy wrócić do cen średniomiesięcznych (RCEm) – wybór jest jednorazowy i nieodwracalny.

Aby zachęcić do rozliczeń dynamicznych, dla wybierających rozliczenie godzinowe podniesiono maksymalny roczny zwrot niewykorzystanego depozytu do 30%, podczas gdy przy miesięcznym pozostaje 20%. 

Wprowadzenie prosumenta wirtualnego

Nowelizacja ustawy OZE otwiera drogę do pełniejszego wykorzystania koncepcji wirtualnego magazynowania energii poprzez prosumenta wirtualnego. Będzie mógł on produkować energię w oddalonym miejscu i bilansować ją ze zużyciem w swoim punkcie odbioru. 

Przepisy dotyczące prosumenta wirtualnego wejdą w życie od 2 lipca 2025 roku. Dla firm oznacza to, że będą mogły np. zbudować farmę PV na terenie oddalonego zakładu i zdalnie zasilać swoje biura czy sklepy, pomniejszając rachunki jak z własnej instalacji. 

Co ważne, w okresie przejściowym trwającym do października 2026 roku prosument wirtualny będzie działał w obrębie sieci tego samego operatora, nawet bez pełnej integracji z Centralnym Systemem Informacji Rynku Energii (CSIRE).

Magazynowanie energii i bilansowanie zużycia – autokonsumpcja w centrum uwagi

Rośnie rola magazynów energii w systemach prosumenckich – przedsiębiorcy coraz częściej inwestują w akumulatory, aby zwiększyć autokonsumpcję i uniezależnić się od wahań cen energii.

W nowych realiach finansowych prosumenta korzyści z oddawania energii do sieci są znacznie mniejsze niż z jej zużycia na miejscu. Prąd sprzedawany w ramach net-billingu jest rozliczany po cenach rynkowych, podczas gdy zakup energii z sieci obciążony jest marżą i opłatami dystrybucyjnymi. W efekcie cena kupowanej energii jest znacznie wyższa niż stawka, jaką otrzymujemy za sprzedaż nadwyżek. 

Dlatego firmy inwestujące w OZE powinny maksymalizować zużycie energii w czasie rzeczywistym, np. poprzez dostosowanie harmonogramu pracy urządzeń do produkcji zielonej energii.

Magazynowanie energii staje się priorytetem dla zbilansowania produkcji i zużycia. Coraz więcej przedsiębiorstw decyduje się na montaż magazynów, aby wykorzystać nadwyżki w okresach szczytowego zapotrzebowania lub po zmroku. 

Nowe obowiązki raportowe dla większych przedsiębiorstw

Od 2025 roku w całej Unii Europejskiej wchodzi w życie Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD), która nakłada obowiązek szczegółowego raportowania ESG na tysiące przedsiębiorstw. W Polsce dotyczy to od razu wszystkich dużych firm spełniających co najmniej 2 z 3 kryteriów:

• zatrudnienie powyżej 250 pracowników
• suma bilansowa przekraczająca 20 mln euro
• roczne przychody przekraczające 40 milionów euro

Raporty za rok 2024 będą musiały zostać opublikowane w 2025 roku i obejmować m.in. szczegółowe dane środowiskowe, takie jak zużycie energii, emisje gazów cieplarnianych oraz udział energii ze źródeł odnawialnych w miksie zużycia. Oznacza to, że duże przedsiębiorstwa muszą już teraz wdrożyć systemy pomiaru i zbierania danych o energii. Raportowanie nie jest czystą formalnością, lecz będzie weryfikowane audytowi, a wyniki wpłyną na ocenę ryzyka i wiarygodność firmy na rynku. Niewywiązanie się z obowiązków grozi sankcjami.

Od 1 stycznia 2025 r. zaczyna się okres monitorowania i raportowania w ramach nowego systemu EU ETS 2 (handel emisjami dla budynków i transportu). Oznacza to, że dystrybutorzy paliw (np. gazu, oleju opałowego) oraz pośrednio duzi odbiorcy tych nośników będą musieli zgłaszać wolumeny sprzedanych/spalanych paliw kopalnych, by od 2027 r. objąć je opłatą za emisje CO₂. Dla firm ogrzewających budynki gazem czy korzystających z floty pojazdów spalinowych to sygnał, że koszty użytkowania paliw kopalnych wzrosną, a już w 2025 roku trzeba będzie prowadzić ich ewidencję emisyjną. 

W perspektywie kolejnych lat można spodziewać się dalszych obowiązków. Komisja Europejska zapowiada, że udział OZE w finalnym zużyciu energii powinien osiągnąć ok. 42-45% do 2030 r. (RED III). Aby to osiągnąć, państwa członkowskie mogą wprowadzać dla dużych podmiotów sektora publicznego i prywatnego wymóg sporządzania planów dekarbonizacji czy strategii zakupu energii ze źródeł odnawialnych. Już teraz w Polsce przedsiębiorstwa energochłonne ubiegające się o ulgi muszą raportować swoje zużycie i działania na rzecz efektywności. Nowelizacja ustawy OZE przewiduje np. podwójny obowiązek sprawozdawczy dla firm korzystających ze zwolnień akcyzowych i obniżonych opłat OZE/kogeneracyjnych. W związku z tym raporty za 2025 rok trzeba będzie składać w połowie 2026 i na początku 2027. Trend jest wyraźny – przejrzystość w obszarze energii i emisji staje się standardem regulacyjnym. Przedsiębiorcy powinni więc już teraz wdrażać systemy monitorowania zużycia energii, rozważyć kontrakty długoterminowe na dostawy zielonej energii oraz inwestycje we własne źródła OZE – nie tylko dla obniżenia kosztów.

Źródła:

1. https://portalochronysrodowiska.pl/energetyka/nowelizacja-ustawy-o-oze-weszla-w-zycie-3861.html, dostęp: 29.05.2025 r.
2. Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz.U. 2015 poz. 478), https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20150000478/U/D20150478Lj.pdf, dostęp: 29.05.2025 r. 
3. https://www.ure.gov.pl/pl/urzad/informacje-ogolne/aktualnosci/12551,Raport-URE-w-Polsce-dziala-juz-15-mln-mikroinstalacji-OZE.html, dostęp: 26.05.2025 r.
4. https://www.gramwzielone.pl/energia-sloneczna/20297803/energa-zmieni-zasady-rozliczen-prosumentow-od-1-lutego
5. https://www.dudkowiak.com/blog/corporate-sustainability-reporting-csrd-check-out-the-new-obligations-from-2025/, dostęp: 26.05.2025 r.
6. https://www.ure.gov.pl/pl/urzad/informacje-ogolne/aktualnosci/12316,Nowelizacja-ustawy-o-OZE-zmiana-zasad-dotyczacych-preferencyjnych-warunkow-umarz.html#:~:text=przepisy%20przewiduj%C4%85%20natomiast%20dwukrotny%20obowi%C4%85zek,tak%C5%BCe%20zakres%20informacji%20wymaganych%20w, dostęp: 26.05.2025 r.