Model biznesowy PPA dla firm – umowy zakupu energii bezpośrednio od producenta OZE

Model PPA (Power Purchase Agreement) to długoterminowa umowa zakupu energii elektrycznej bezpośrednio od wytwórcy, najczęściej producenta energii ze źródeł odnawialnych (OZE). W odróżnieniu od tradycyjnych kontraktów, umowa PPA pozwala firmie kupować energię „u źródła”, często po stałej lub indeksowanej cenie uzgodnionej na wiele lat. Dzięki temu przedsiębiorstwo może zabezpieczyć się przed wahaniami cen prądu na rynku hurtowym oraz jednocześnie zwiększyć udział zielonej energii w swoim zużyciu. Ten model biznesowy zyskuje na popularności na świecie, a od niedawna – za sprawą zmian prawa – dynamicznie rozwija się także w Polsce.

Spis treści:

1. Na czym polega umowa PPA i cPPA?
2. Regulacje prawne i rozwój rynku PPA w Polsce
3. Cable pooling – nowe możliwości dla OZE
4. Korzyści z umów PPA dla przedsiębiorstw
5. Kto może skorzystać z modelu PPA?

Na czym polega umowa PPA i cPPA?

Power Purchase Agreement (PPA) to umowa, na mocy której producent sprzedaje bezpośrednio wytworzoną energię elektryczną odbiorcy końcowemu (np. przedsiębiorstwu) na uzgodnionych warunkach. W kontekście biznesowym często mówimy o tzw. corporate PPA (cPPA), czyli kontrakcie, gdzie odbiorcą energii jest firma (korporacja), a nie tradycyjny sprzedawca energii. Innymi słowy, cPPA jest odmianą PPA dla przedsiębiorstw.

Zarówno PPA, jak i cPPA  to długoterminowe umowy na zakup energii, ale różnią się strukturą oraz stronami kontraktu. W przypadku PPA kontrakt może być zawierany przez przedsiębiorstwa i przez podmioty pośredniczące, np. sprzedawców energii. W przypadku cPPA umowa jest bardziej elastyczna i dopasowana do indywidualnych potrzeb, często z gwarancją pochodzenia energii z OZE. 

Warto tu zaznaczyć, że w polskich realiach pojęcie PPA bywa używane zarówno w odniesieniu do umów z pośrednikami (utility PPA), jak i bezpośrednich kontraktów z odbiorcami końcowymi (cPPA).

Umowy PPA można realizować w różnych formułach. Najczęściej spotykane są PPA fizyczne oraz PPA wirtualne. W pierwszym przypadku energia elektryczna jest fizycznie dostarczana do odbiorcy, np. poprzez sieć operatora systemu przesyłowego lub dystrybucyjnego. Drugi typ ma charakter finansowy: producent energii sprzedaje ją na rynku lub do sieci, a z odbiorcą rozlicza się poprzez kontrakt różnicowy (wyrównując ustaloną cenę do ceny rynkowej). Firma otrzymuje przy tym gwarancje pochodzenia potwierdzające, że odpowiadająca ilość energii została wytworzona ze źródeł odnawialnych. 

Cable pooling – nowe możliwości dla OZE

Wraz z nowelizacją przepisów w 2023 roku w Polsce wprowadzono także mechanizm cable pooling, który stanowi istotne uzupełnienie modelu PPA. To rozwiązanie polegające na współdzieleniu infrastruktury przyłączeniowej przez kilka instalacji OZE, np. farmę wiatrową i farmę fotowoltaiczną, podłączonych w jednym punkcie do sieci.

Pozwala to efektywniej wykorzystać istniejące moce przyłączeniowe i podłączyć nowe źródła odnawialne tam, gdzie standardowo sieć nie miałaby już wolnej przepustowości. Ponieważ wiatr i słońce zwykle uzupełniają się w swoim profilu produkcji (dni słoneczne często oznaczają niski wiatr, i odwrotnie), łącząc oba typy farm pod jednym przyłączem, można uzyskać bardziej stabilną dostawę energii w ramach dostępnego limitu mocy.

W praktyce cable pooling to szybkie remedium na ograniczenia sieciowe i liczne odmowy przyłączenia nowych farm OZE. Tam, gdzie istnieje już przyłącze (np. działająca farma wiatrowa), można dołożyć kolejny projekt (np. fotowoltaikę), korzystając z tej samej infrastruktury. 

Z perspektywy firm zainteresowanych zieloną energią oznacza to, że w najbliższych latach na rynku przybędzie projektów OZE gotowych do zawierania umów PPA, nawet pomimo ograniczeń sieci. Według branżowych szacunków cable pooling może umożliwić przyłączenie dodatkowych 5–7 GW nowych mocy OZE, co może przełożyć się na ok. 12 TWh zielonej energii rocznie, jednak rzeczywisty potencjał zależy od wdrożenia przepisów i praktyki operatorów sieci.

Korzyści z umów PPA dla przedsiębiorstw

Długoterminowe umowy zakupu energii bezpośrednio od OZE niosą ze sobą szereg korzyści dla firm. Do najważniejszych z perspektywy przedsiębiorstw należy stabilizacja kosztów energii. PPA pozwala zagwarantować stałą lub przewidywalną cenę energii w długim horyzoncie. Dzięki temu firma uniezależnia się od drastycznych wahań cen prądu na giełdzie czy wzrostu kosztów uprawnień do emisji dwutlenku węgla.

Umowy PPA są ważne dla realizacji celów zrównoważonego rozwoju (ESG). Zakup energii bezpośrednio z farm wiatrowych lub słonecznych przekłada się na redukcję śladu węglowego działalności. Przedsiębiorstwo może wykazać, że określony procent zużywanej przez nie energii pochodzi z odnawialnych źródeł, co ma ogromne znaczenie w raportowaniu ESG, budowaniu proekologicznego wizerunku marki oraz spełnianiu zobowiązań klimatycznych wobec klientów, inwestorów czy partnerów biznesowych.

PPA zapewniają też bezpieczeństwo i niezależność energetyczną. Posiadając własny długoterminowy kontrakt na dostawy energii, firma zyskuje większą kontrolę nad zaopatrzeniem energetycznym. Ryzyko przerw w dostawach prądu wprawdzie nie znika (energia wciąż płynie siecią), ale zmniejszona zostaje zależność od zmienności rynku i polityki dostawców.

Kontrakty PPA dają przewagę konkurencyjną. Dlaczego? Niższe i stabilne koszty energii, „zielony” wizerunek marki, unowocześnienie źródeł zaopatrzenia – wszystko to przekłada się na realną przewagę na tle podobnych podmiotów. Przedsiębiorstwa z tańszą energią i mniejszą emisyjnością produktów mogą lepiej konkurować na rynkach międzynarodowych. Wdrożenie PPA bywa również atutem w relacjach z kontrahentami – coraz częściej duże korporacje oczekują od swoich dostawców działań proklimatycznych, w tym korzystania z odnawialnej energii.

Kto może skorzystać z modelu PPA?

Umowy PPA są szczególnie atrakcyjne dla średnich i dużych przedsiębiorstw zużywających znaczące ilości prądu. Energochłonne branże przemysłowe (hutnictwo, chemia, motoryzacja), sektor produkcyjny, a także duże sieci handlowe czy firmy usługowe (np. centra danych, telekomunikacja) – wszędzie tam PPA może przynieść wymierne korzyści. 

Ważne jest, aby firma była w stanie przewidzieć długoterminowo swoje zapotrzebowanie i posiadała odpowiednią wiarygodność finansową do zawarcia np. 15-letniego kontraktu. W praktyce w Polsce z tego modelu korzystają już bardzo różnorodne podmioty: od hut stali, przez producentów cementu czy komponentów baterii, po sieci spożywcze i operatorów telekomunikacyjnych. 

Jak podaje portal Gramwzielone.pl, Orange Polska dzięki umowom cPPA pokrywa około 70% swojego zapotrzebowania na energię z odnawialnych źródeł, a sieć sklepów Biedronka zawarła 15-letni kontrakt cPPA na dostawy 78 GWh zielonej energii rocznie z farm fotowoltaicznych. 

Warto dodać, że choć model PPA adresowany jest głównie do większych odbiorców, również mniejsze firmy mogą pośrednio skorzystać na tej formule, np. poprzez udział w grupowych zakupach energii z OZE, oferty zielonej energii od sprzedawców współpracujących z farmami OZE, czy kooperację w ramach klastrów energii. Rynek ewoluuje w kierunku coraz większej dostępności zielonej energii dla biznesu.

Źródła

1. https://solarika.pl/nowelizacja-ustawy-o-odnawialnych-zrodlach-energii-czy-wiesz-co-sie-zmienilo, dostęp: 14.07.2025 r.
2. https://www.gramwzielone.pl/trendy/20178707/najwieksze-umowy-na-polskim-rynku-ppa-w-2023, dostęp: 14.07.2025 r.
3. https://wysokienapiecie.pl/94886-chetnych-do-cable-pooling-hamuja-procedury, dostęp: 14.07.2025 r.
4. www.gramwzielone.pl/trendy/20178707/najwieksze-umowy-na-polskim-rynku-ppa-w-2023, dostęp: 14.07.2025 r.
5. https://cms-lawnow.com/en/ealerts/2023/06/poland-adopts-bill-amending-renewable-energy-law-to-simplify-administrative-procedures, dostęp: 14.07.2025 r.