Energia jako usługa – przyszłość zarządzania energią w przedsiębiorstwach

Tradycyjne modele zarządzania energią wiążą się z wysokimi kosztami inwestycyjnymi i operacyjnymi, co stanowi barierę dla wielu przedsiębiorstw. W odpowiedzi na te wyzwania na rynku pojawia się innowacyjna koncepcja: Energia jako usługa (Energy as a Service, EaaS). Ten model pozwala firmom korzystać z nowoczesnych technologii energetycznych bez konieczności ponoszenia dużych nakładów inwestycyjnych we własne źródła energii. Efekt? Redukcja kosztów operacyjnych, poprawa efektywności energetycznej i skuteczna realizacja celów ESG.

Czym jest model „Energia jako usługa” (EaaS)?

Model EaaS to nowoczesne podejście do zarządzania energią, w którym firma energetyczna lub dostawca usług energetycznych przejmuje odpowiedzialność za produkcję, zarządzanie, optymalizację i utrzymanie infrastruktury energetycznej. W zamian firma uiszcza stałą opłatę abonamentową lub subskrypcyjną (w zależności od tego czy korzysta z energii na zasadzie subskrypcji, czy długoterminowej umowy). Co istotne, nie musi inwestować w zakup urządzeń ani budowę instalacji – cały ciężar inwestycji i zarządzania leży po stronie firmy odpowiadającej za dostawę energii elektrycznej, która dba o ciągłość, efektywność i niezawodność systemu. Dzięki temu może skupić się na swojej podstawowej działalności i ograniczyć koszty związane z tworzeniem infrastruktury energetycznej.

W ramach EaaS firmy otrzymują:

• Dostawy energii elektrycznej (z różnych źródeł, w tym OZE)
• Zarządzanie efektywnością energetyczną (monitoring, analityka, optymalizacja)
• Utrzymanie i modernizację infrastruktury energetycznej
• Integrację z odnawialnymi źródłami energii (OZE)
• Systemy magazynowania energii i rozwiązania DSR (Demand Side Response)

Globalne trendy i prognozy rozwoju rynku EaaS

Światowy rynek EaaS znajduje się w fazie wzrostowej. Jak wynika z danych GMI Insights, globalna wartość rynku w 2024 wyniosła 126 mld USD. Dla porównania, w 2022 roku była to kwota 106,5 mld USD, a w 2023 roku – 115,6 mld USD.

Prognozy są wyjątkowo optymistyczne – w latach 2025-2034 rynek ten będzie rósł w tempie CAGR na poziomie 8,7%. W efekcie w 2034 roku EaaS będzie miał już wartość 291,6 mld USD.

Największy udział mają usługi dostawy energii, jednak szczególnie szybko rozwija się segment związany z optymalizacją efektywności energetycznej. Dla niego CAGR, czyli tempo skumulowanej rocznej stopy wzrostu będzie zwiększać się rocznie o  ponad 13% w latach 2023-2028.

Warto zaznaczyć, że choć wciąż dominują komunalni dostawcy energii  (odpowiadali za ponad 62% rynku w 2023 roku), to niezależni operatorzy coraz śmielej zaznaczają swoją obecność na rynku – przewiduje się szybki wzrost ich udziału w latach 2023–2028 (CAGR powyżej 13%).

Korzyści z wdrożenia modelu EaaS dla przedsiębiorstw

Decyzja o wdrożeniu modelu EaaS może przynieść firmie wiele korzyści finansowych i strategicznych:

• Systematyczna optymalizacja zużycia energii elektrycznej pozwala zauważalnie obniżyć rachunki, a przewidywalny model kosztowy ułatwia planowanie budżetu (eliminuje niespodziewane koszty operacyjne związane z energią). 
• Dostęp do najnowszych technologii (panele fotowoltaiczne, systemy zarządzania energią czy magazyny energii) staje się możliwy bez konieczności inwestowania we własne źródła energii.
• Profesjonalna obsługa, monitorowanie i konserwacja infrastruktury minimalizują ryzyko przestojów i awarii. Z kolei magazyny energii zapewniają stabilne dostawy energii nawet w czasie awarii sieci energetycznej czy wystąpienia ekstremów pogodowych. To zapewnia wysokie bezpieczeństwo energetyczne.
• Budowanie pozytywnego wizerunku firmy dzięki integracji  zielonych źródeł energii oraz redukcja emisji CO2. To pomaga firmom realizować cele zrównoważonego rozwoju i przyciągać kontrahentów, dla których jest to równie ważne.
• Lepsze planowanie i szybszą reakcję na zmieniające się warunki, za sprawą systemów zarządzania wykorzystaniem energii, co umożliwia dokładne prognozy.

Przykłady zastosowania EaaS w praktyce

Model EaaS znajduje zastosowanie w wielu sektorach gospodarki. Przedsiębiorstwa produkcyjne wykorzystują EaaS do monitorowania i optymalizacji zużycia energii w czasie rzeczywistym, co pozwala na redukcję kosztów i zwiększenie efektywności operacyjnej. A dzięki stałym opłatom i zarządzaniu energią przez dostawcę, mogą lepiej planować budżet i unikać nagłych wzrostów kosztów energii.

W sektorze usługowym z kolei EaaS umożliwia bieżące zarządzanie zużyciem energii w sposób zautomatyzowany i elastyczny. Budynki komercyjne często generują wysokie koszty utrzymania związane z energią. Proponowany model umożliwia automatyzację zarządzania oświetleniem, klimatyzacją, ogrzewaniem i innymi systemami (dostosowując się do zmieniających się potrzeb budynków i użytkowników), co przekłada się na oszczędności i poprawę komfortu użytkowników.

Również firmy logistyczne i transportowe dostrzegają korzyści z takiego podejścia, zwłaszcza przy zarządzaniu centrami dystrybucyjnymi i ładowaniu pojazdów elektrycznych. Centra logistyczne mają duże zapotrzebowanie na energię, zwłaszcza w zakresie chłodzenia, oświetlenia i automatyzacji. EaaS pozwala na optymalizację zużycia i redukcję kosztów energii. Ponadto firmy transportowe i logistyczne coraz częściej inwestują w elektryfikację flot. Usługa EaaS oferuje kompleksowe zarządzanie infrastrukturą ładowania, integrację z odnawialnymi źródłami energii oraz optymalizację kosztów ładowania.

Wyzwania i bariery wdrożenia EaaS

Jak każda innowacja, EaaS wiąże się również z pewnymi barierami. Jedną z największych jest wciąż niska świadomość istnienia tego modelu wśród decydentów biznesowych. Często spotykana jest obawa przed utratą kontroli nad infrastrukturą lub niewiedza na temat realnych oszczędności, jakie EaaS może przynieść.

Nieco więcej elastyczności potrzebuje także otoczenie regulacyjne, zarówno na poziomie krajowym, jak i unijnym. Uproszczenie przepisów i systemów wsparcia mogłoby zdecydowanie przyspieszyć adaptację tego modelu na szeroką skalę.

Perspektywy rozwoju EaaS na polskim rynku energii

W Polsce EaaS znajduje coraz bardziej sprzyjające warunki. Rozwój OZE, a w szczególności fotowoltaiki, oraz rosnące ceny energii elektrycznej sprzyjają wdrażaniu modelu abonamentowego lub subskrypcyjnego. Krajowe i unijne programy wsparcia transformacji energetycznej (takie jak FEnIKS czy KPO) również mogą odgrywać istotną rolę w rozwoju tego rynku.

Szczególnie duży potencjał tkwi w sektorze MŚP, który najczęściej boryka się z ograniczeniami inwestycyjnymi. Dla tych firm EaaS może być sposobem na optymalizację rosnących kosztów energii, bez konieczności dużych nakładów kapitałowych. Ponadto umożliwia MŚP spełnienie wymogów środowiskowych (np. redukcja emisji CO2) bez zbędnych ryzyk.

Źródła: 

1. https://www.gminsights.com/industry-analysis/energy-as-a-service-eaas-market, dostęp: 21.05.2025 r.
2. https://www.gminsights.com/industry-analysis/utility-energy-as-a-service-eaas-market, dostęp: 21.05.2025 r.
3. https://www.gminsights.com/industry-analysis/commercial-energy-as-a-service-market, dostęp: 21.05.2025 r.
4. https://www.gminsights.com/industry-analysis/industrial-energy-as-a-service-market, dostęp: 21.05.2025 r.
5. https://www.gminsights.com/industry-analysis/residential-energy-as-a-service-market, dostęp: 21.05.2025 r.
6. https://www.globenewswire.com/news-release/2024/10/10/2961069/28124/en/energy-as-a-service-eaas-industry-report-2024-total-revenue-to-reach-116-2-billion-in-2028-and-202-4-billion-in-2033-market-players-focusing-on-virtual-power-plants-for-renewable-i.html, dostęp: 21.05.2025 r.
7. https://www.einpresswire.com/article/760118443/global-energy-as-a-service-market-forecast-to-reach-103-13-billion-by-2028-with-9-8-annual-growth. dostęp: 21.05.2025 r.