Czym jest certyfikat zielonej energii (GO) i co oznacza dla Twojej marki?

Rola certyfikatów zielonej energii nabiera na znaczeniu. Stanowią poświadczeniem dla odbiorcy końcowego o ilości energii pochodzącej z OZE wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej lub przesyłowej. Ich funkcją jest przez to potwierdzenie zaangażowania w zieloną transformację. Zakup energii z certyfikatem staje się narzędziem wspierającym ekspansję zagraniczną – coraz więcej przedsiębiorstw wymaga od swoich partnerów wykazania zaangażowania w działania na rzecz klimatu. Staja się więc ważnym elementem budowania przewagi konkurencyjnej.

Czym jest certyfikat zielone energii (GO)?

Gwarancja pochodzenia (ang. Guarantee of Origin) jest dokumentem, potwierdzającym, że określona ilość energii elektrycznej została wyprodukowana z odnawialnych źródeł.

Dokument ten wydawany jest w wersji elektronicznej przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (URE) na podstawie ustawy o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2023 r. poz. 1436 z późn. zm.). Jest jedynym poświadczeniem dla odbiorcy końcowego o ograniczonej emisji gazów cieplarnianych i ilości energii pochodzącej z OZE wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej lub przesyłowej.

System GO jest zgodny z unijną dyrektywą RED II, która wprowadziła gwarancje pochodzenia do porządku prawnego UE. Funkcjonuje w ramach europejskiej platformy AIB (Association of Issuing Bodies), do której Polska stopniowo się dostosowuje. Umożliwia ona transgraniczny obrót gwarancjami pochodzenia energii w ramach Europejskiego Standardu Certyfikatów Energetycznych (EECS).

Co ważne, GO nie jest mechanizmem wsparcia finansowego dla producentów OZE, jak tradycyjne zielone certyfikaty znane z polskiego rynku. To narzędzie dowodowe – jego wartość polega na transparentności pochodzenia energii, którą firma może oficjalnie wykazać.

Różnice między gwarancjami pochodzenia energii (GO) a zielonymi certyfikatami

Zielony certyfikat OZE był (i częściowo nadal jest) instrumentem wsparcia dla wytwórców zielonej energii. System ten funkcjonował w Polsce głównie przed 2016 r. i miał na celu zwiększenie udziału zielonej energii w miksie energetycznym. Z kolei gwarancje pochodzenia są dokumentem potwierdzającym, że energia kupiona przez firmę pochodzi ze źródeł odnawialnych. GO może być wykorzystywana przez odbiorców końcowych do raportowania celów klimatycznych, ESG czy zobowiązań korporacyjnych.

Znaczenie świadectwa pochodzenia energii (GO) dla firm

Nowe dyrektywy, w tym CSRD (wprowadza obowiązek raportowania zagadnień ESG przez duże spółki, grupy kapitałowe, małych i średnich emitentów rynku regulowanego) oraz ESRS (konkretyzują wymogi dyrektywy CDRS, aby wesprzeć jej implementację przez przedsiębiorców), wprowadzają obowiązek dokładnego raportowania wpływu przedsiębiorstw na środowisko (w tym również pochodzenia wykorzystywanej energii). Dla firm, które deklarują zrównoważony rozwój lub uczestniczą w międzynarodowych łańcuchach dostaw, GO staje się cennym elementem komunikacyjnym. Zakup energii z certyfikatem umożliwia rzetelne wykazanie udziału OZE w bilansie energetycznym firmy. Z kolei wykorzystanie go w raportach niefinansowych, strategiach ESG, przetargach i materiałach marketingowych pozwala firmom wykazać realne działania proekologiczne i transparentnie komunikować zaangażowanie w zrównoważony rozwój. Jest potwierdzeniem zaangażowania w zieloną transformację.

Wzrost świadomości konsumentów i kontrahentów sprawia, że coraz więcej przedsiębiorstw wymaga od swoich partnerów wykazania zaangażowania w działania na rzecz klimatu. GO może stać się wyróżnikiem w przetargach, negocjacjach handlowych czy rozmowach z inwestorami instytucjonalnymi. Firmy, które już teraz korzystają z GO, budują przewagę, której nie da się szybko nadrobić – zyskują wyróżnik konkurencyjny. Co więcej, w globalnych łańcuchach dostaw rośnie nacisk na przejrzystość śladu węglowego oraz potwierdzoną ekologiczność energii. Przedsiębiorstwa, które mają aktualne GO, lepiej odpowiadają na wymogi partnerów korporacyjnych z Europy Zachodniej czy USA. Coraz częściej jest to warunek udziału w przetargach lub uzyskania statusu dostawcy preferowanego. Gwarancje pochodzenia energii stają się więc narzędziem wspierającym ekspansję zagraniczną.

Co ciekawe, coraz więcej instytucji finansowych wprowadza mechanizmy oceny ESG w procesach kredytowych i inwestycyjnych. Firmy, które wykazują korzystanie z energii ze źródeł odnawialnych, mogą liczyć na preferencyjne warunki finansowania, lepsze oceny ratingowe i większą dostępność zielonych instrumentów, takich jak zielone obligacje czy kredyty ESG-linked. W oczach banków, funduszy czy inwestorów, takie przedsiębiorstwa stają się mniej ryzykowne i bardziej perspektywiczne.

Jak wygląda proces uzyskania świadectwa GO?

Zgodnie z zapisami ustawy, uzyskanie świadectwa GO możliwe jest na podstawie pisemnego wniosek wytwórcy energii elektrycznej. Dokument należy złożyć do operatora systemu dystrybucyjnego lub przesyłowego w ciągu 30 dni od zakończenia produkcji ilości energii ujętej we wniosku. Po weryfikacji prawidłowości danych zamieszczonych w dokumencie, operator przekazuje go Prezesowi URE w ciągu 30 dni. On z kolei ma kolejnych 30 dni na wydanie gwarancji pochodzenia.

Dokument jest ważny przez 12 miesięcy od dnia zakończenia wytwarzania energii ujętej we wniosku (a nie od dnia uzyskania zielonego świadectwa). Po tym czasie jego ważność automatycznie wygasa i zostaje on wykreślony z rejestru świadectw pochodzenia prowadzonego przez Towarową Giełdę Energii (TGE).

Zakup energii z dołączonymi gwarancjami pochodzenia nie wymaga inwestycji w instalacje OZE. Odbiorca końcowy może zawrzeć umowę z dostawcą energii oferującym sprzedaż energii elektrycznej wraz z certyfikatami GO, które potwierdzają, że kupiona energia pochodzi ze źródeł odnawialnych. Po jej zrealizowaniu dostaw, klient otrzymuje certyfikaty wystawione przez odpowiedniego operatora krajowego. Następnie certyfikaty te mogą zostać umorzone na rzecz firmy, co jest niezbędnym warunkiem ich formalnego i prawidłowego wykorzystania.

Przyszłość świadectwa pochodzenia energii (GO)

Zainteresowanie GO wyraźnie się zwiększa. Według danych Montel Energy, popyt na certyfikaty wzrósł o ponad 30% w 2024 r. w  stosunku do roku poprzedniego. Ponadto, TGE podała, że rok 2024 był rekordowy pod względem obrotów gwarancjami pochodzenia energii, które wyniosły prawie 55,5 TWh. Był to wzrost o 31% w stosunku do roku 2023.

Informacje z Urzędu Regulacji Energetyki (URE) oraz analiza zmian legislacyjnych wskazują, że Polska przygotowuje się do pełnej integracji z europejskim systemem AIB, co umożliwi swobodny obrót certyfikatami GO w UE i zwiększy ich wartość dla firm działających międzynarodowo.

Źródła:

1. https://www.ure.gov.pl/pl/oze/gwarancje-pochodzenia/6816,Gwarancja-pochodzenia-dokument-pochodzenia-energii-wytworzonej-ze-zrodel-odnawia.html, dostęp: 18.05.2025 r.
2. https://www.ure.gov.pl/en/communication/news/359,Amendment-of-the-RES-Act-new-support-systems-material-solutions-for-local-power-.html, dostęp: 18.05.2025 r.
3. Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 16 czerwca 2023 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o odnawialnych źródłach energii, https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20230001436/O/D20231436.pdf, dostęp: 18.05.2025 r.
4. https://www.cire.pl/pliki/2/prawo_muras_po_red_po_adpo_kor1.pdf, dostęp: 18.05.2025 r.
5. https://montelnews.com/, dostęp: 18.05.2025 r.
6. https://tge.pl/aktualnosci-dane-statystyczne-czytaj?cmn_id=91892&title=Podsumowanie+dzia%C5%82alno%C5%9Bci+TGE+w+2024+r., dostęp: 18.05.2025 r.
7. https://www.aib-net.org/, dostęp: 18.05.2025 r.
8. https://www.gov.pl/web/fundusze-regiony/raportowanie-spoleczne, dostęp: 18.05.2025 r.
9. https://strefainwestorow.pl/w-zielonej-strefie/finanse/esg-produkty-finansowe, dostęp: 18.05.2025 r.