Ceny energia
Ceny rynkowe, giełdowe, a ceny odkupu zielonej energii – co się kryje za tymi pojęciami?
Cena rynkowa, cena giełdowa cena odkupu energii z OZE – pod każdym z tych pojęć kryje się co innego. Jak je odróżnić?
Zmieniające się ceny energii elektrycznej budzą duże zainteresowanie wśród przedsiębiorców. Próbując zgłębić ten temat, okazuje się, że funkcjonuje wiele niezrozumiałych pojęć dotyczących cen – rynkowe, giełdowe czy odkupu zielonej energii. Warto wiedzieć, co dokładnie oznaczają i jak wpływają na koszty prowadzenia działalności.
Spis treści
- Ceny rynkowe energii elektrycznej
- Ceny giełdowe energii elektrycznej
- Ceny odkupu energii z OZE
Ceny rynkowe energii elektrycznej
Ceny rynkowe to ceny sprzedaży energii na rynku konkurencyjnym, uzależnione od podaży i popytu. Oznaczają one stawki, za które sprzedawcy oferują prąd odbiorcom (np. firmom), poza taryfami regulowanymi. Stanowią podstawę dla formułowania cen giełdowych.
Według danych URE, średnia cena energii na rynku konkurencyjnym w 2023 roku wyniosła 759,29 zł/MWh, by w 2024 roku spaść do 518,81 zł/MWh. Spadek podyktowany był m.in. zwiększoną podażą energii (w tym ze źródeł odnawialnych) oraz niższymi cenami paliw. W pierwszym kwartale 2025 r. średnia cena rynkowa utrzymywała się już na poziomie 474,68 zł/MWh.
Ceny giełdowe energii elektrycznej
Ceny giełdowe to ceny kontraktowane na Towarowej Giełdzie Energii (TGE). Wynika z aukcyjnego modelu rynku dnia następnego, wyznaczana na podstawie najwyższej ceny krańcowej jednostki wytwórczej, co oznacza, że wszyscy dostawcy otrzymują tę samą cenę .
Średnia ważona cen na RDN zależy od podaży i popytu w danym miesiącu, a więc bezpośrednio od warunków rynkowych. Na przykład w czerwcu 2025 roku TGE podała, że średnia cena na RDN wyniosła 350,58 zł/MWh, co było o 65,70 zł niżej niż w maju 2025 roku. Z kolei styczeń 2025 roku był dotąd najdroższy (568,46 zł/MWh), podczas gdy czerwiec 2025 roku – najtańszy od marca 2024 roku (326,17 zł/MWh).
Ceny odkupu energii z OZE
Ceny odkupu zielonej energii to stawki, po jakich wytwórcy OZE sprzedają energię do sieci. W Polsce funkcjonują dwa główne systemy – aukcje wsparcia (dla dużych projektów) oraz net-billing dla małych instalacji prosumenckich.
Nowe instalacje PV (przyłączone od kwietnia 2022 roku) rozliczają nadwyżki w systemie net-billingu – sprzedają prąd po rynkowej cenie (miesięcznej RCEm) i otrzymują wypłatę na depozyt prosumencki. Stawka ta jest bezpośrednio uzależniona od cen giełdowych – miesięczna rynkowa cena energii to średnia ważona z cen RDN, odpowiadająca cenie odkupu dla prosumenta.
W Polsce w ostatnich latach wyraźnie wzrosła liczba inwestycji w fotowoltaikę – na 1 marca 2025 roku moc PV w systemie wynosiła już około 22 074 MW. Taki boom PV tłumaczy drastyczne spadki cen odkupu w 2024–2025. RCEm wyraźnie spadła. W czerwcu 2024 roku była to kwota 328,81 zł/MWh, a w czerwcu 2025 roku – 136,30 zł/MWh. Kwietniowa stawka 2025 roku (163,19 zł/MWh) była najniższą w historii net-billingu. Gwałtowny spadek RCEm był efektem rekordowej produkcji PV i okresowych ujemnych cen (np. -446,89 zł/MWh 27 kwietnia).
Dla większych inwestycji OZE stosowane są systemy aukcyjne – zwycięzcy aukcji gwarantują sobie określoną cenę prądu. Jeśli po oddaniu energii na giełdę rzeczywista cena rynkowa jest niższa od ceny z umowy, różnicę wyrównuje państwowy fundusz. Prezes URE przypomina, że w takiej sytuacji operator rozliczeń dopłaci producentowi brakujące złotówki za MWh.
Źródła:
- https://www.ure.gov.pl/pl/energia-elektryczna/ceny-wskazniki/7852,Srednia-cena-sprzedazy-energii-elektrycznej-na-rynku-konkurencyjnym-roczna-i-kwa.html, dostęp: 25.09.2025 r.
- https://www.gramwzielone.pl/trendy/20323150/wiecej-oze-gieldowa-cena-energii-w-polsce-najnizsza-od-ponad-rokum, dostęp: 25.09.2025 r.
- https://enerad.pl/cena-odkupu-sprzedazy-energii-z-fotowoltaiki-net-billing-rcem, dostęp: 25.09.2025
- https://biznes.pap.pl/wiadomosci/firmy/ponad-22-gw-mocy-ze-zrodel-pv-w-systemie-pse, dostęp: 25.09.2025 r.
- https://globenergia.pl/kolejny-rekord-rcem-stawka-dla-prosumentow-najnizsza-w-historii, dostęp: 25.09.2025 r.
- https://www.ure.gov.pl/pl/urzad/informacje-ogolne/aktualnosci/12298,Prezes-URE-opublikowal-wysokosc-stawki-oplaty-OZE-na-2025-r.html, dostęp: 25.09.2025 r.
- https://mjenergia.pl/czym-rozni-sie-cena-stala-od-ceny-gieldowej-przy-kupnie-energii-elektrycznej/, dostęp: 25.09.2025 r.
Gotowy na zmianę? Skontaktuj się z Naster
Chętnie odpowiemy na wszelkie pytania dotyczące naszej oferty. Pracujemy od pn. do pt. w godz.: 7:30 – 15:30
Potrzebujesz wsparcia w zakresie energii odnawialnej?
Umów się na bezpłatną konsultację z naszym konsultantem.
