Ceny odkupu zielonej energii – czym jest RCEm w systemie net-billing?

Rosnąca popularność instalacji fotowoltaicznych wśród małych i średnich przedsiębiorstw sprawia, że coraz częściej pojawiają się pytania o zasady rozliczeń nadwyżek energii oddawanej do sieci. Wyjaśniamy, czym są ceny odkupu energii z OZE, jak działa net-billing oraz jakie były stawki w 2025 roku.

Spis treści:

1. Co to są ceny odkupu energii
2. Na czym polega system net-billing
3. Czym jest RCEm i jak się je oblicza
4. Co ceny odkupu energii OZE oznaczają dla przedsiębiorców?

Co to są ceny odkupu energii?

Kiedy prosument produkuje więcej energii, niż zużywa na bieżąco, nadwyżka jest wprowadzana do sieci. Cena odkupu to właśnie kwota, za którą ta energia jest odkupowana (rozliczana) przez sprzedawcę lub operatora.

W Polsce funkcjonują dwa główne systemy – aukcje wsparcia (dla dużych projektów) oraz net-billing dla małych instalacji prosumenckich. W tym drugim przypadku, zwycięzcy aukcji gwarantują sobie określoną cenę prądu. Jeśli po oddaniu energii na giełdę rzeczywista cena rynkowa okaże się niższa od ceny z umowy, wówczas różnice wyrównuje państwowy fundusz. Prezes URE przypomina, że w takiej sytuacji operator rozliczeń dopłaci producentowi brakujące złotówki za MWh. 

Na czym polega system net-billing?

System net-billing wprowadzono w Polsce jako mechanizm rozliczeń nadwyżek energii od prosumentów. Kiedy instalacja generuje energię powyżej bieżącego zapotrzebowania, nadwyżka trafia do sieci i zostaje rozliczona według ceny odkupu. Wartość tej energii zapisywana jest jako depozyt prosumencki, który można odliczyć od kosztów zakupu energii z sieci. Net-billing zastąpił mechanizm opustów (gdzie bilansowano jednostki energii), co miało miejsce w starszych systemach prosumenckich. Ponadto od 1 lipca 2024 roku nowo przyłączane instalacje są rozliczane na podstawie cen godzinowych (RCE) zamiast uśrednionej miesięcznej ceny (RCEm). W wariancie godzinowym (RCE) energia wprowadzana w konkretnej godzinie wyceniana jest według ceny obowiązującej w tym przedziale, co umożliwia lepsze dopasowanie do momentów, gdy cena rynkowa jest wyższa lub niższa.

Czym jest RCEm i jak się je oblicza?

RCEm jest wskaźnikiem ustanawianym przez Polskie Sieci Elektroenergetyczne (PSE), jako średnia ważona cen rynkowych energii dla danego miesiąca, niezawierającą podatku VAT ani akcyzy. RCEm jest stosowana jako cena odkupu dla prosumentów w wariancie rozliczeń miesięcznych.

Wartość RCEm publikuje PSE i udostępnia tabelarycznie. Ponadto system przewiduje możliwość korygowania ogłoszonej wartości RCEm. 

Aktualna RCEm opublikowana przez PSE 11.09.2025 roku dla sierpnia 2025 roku wynosi 214,68 zł/MWh. To oznacza, że za każdy 1 MWh sprzedawca zapłaci prosumentowi 214,68 zł. Wartości za poprzednie miesiące tego roku prezentują się następująco:

• 284,83 zł/MWh za lipiec
• 136,30 zł/MWh za czerwiec
• 216,97 zł/MWh za maj
• 163,19 zł/MWh za kwiecień
• 182,96 zł/MWh za marzec
• 442,02 zł/MWh za luty
• 480,01 zł/MWh za styczeń

Co ceny odkupu energii OZE oznaczają dla przedsiębiorców?

Pierwszą istotną konsekwencją jest znaczna zmienność przychodów ze sprzedaży nadwyżek energii. Gdy RCEm jest wysoka (np. w miesiącach zimowych), depozyt prosumenta może być korzystny, ale gdy RCEm spada do niskich poziomów (jak w marcu, kwietniu, czerwcu 2025 roku), wtedy kwota odkupu również staje się bardzo niska.

Drugim wyzwaniem jest to, że w wariancie godzinowym (RCE) przedsiębiorca może wykorzystać różnice cen godzinowych, np. magazynując energię w porach taniej produkcji, a oddawać ją, gdy cena jest wyższa, co w teorii daje możliwość lepszego zarządzania przychodami. Wymaga to jednak wyposażenia w magazyn energii i dobrej strategii.

Trzeci element to termin wysoka autokonsumpcja – im więcej energii przedsiębiorstwo zużyje na własne potrzeby, tym mniejsza jej część trafia do rozliczeń net-billing (gdzie może trafić na niską stawkę). 

Źródła:

1. https://www.ure.gov.pl/pl/energia-elektryczna/ceny-wskazniki/7852,Srednia-cena-sprzedazy-energii-elektrycznej-na-rynku-konkurencyjnym-roczna-i-kwa.html, dostęp: 25.09.2025 r.
2. https://akademia-fotowoltaiki.pl/net-billing-fotowoltaika-przyklady, dostęp: 25.09.2025 r.
3. https://www.pse.pl/oire/rcem-rynkowa-miesieczna-cena-energii-elektrycznej, dostęp: 25.09.2025 r.
4. https://enerad.pl/cena-odkupu-sprzedazy-energii-z-fotowoltaiki-net-billing-rcem, dostęp: 25.09.2025 r.